Patrick van Schie Het verhaal van een Sovjet-‘dissident’ ten tijde van Brezjnev en Andropov   Boeksignalement van Alexander Podrabinek, Between prison and freedom. Memoir of a Soviet dissident (Indiana, 2025) 435 pp.   Op 25 februari 1956 stelde partijleider Nikita Chroesjtsjov in een geheime, doch reeds snel uitgelekte, rede de grootschalige terreur van zijn voorganger […]

Lees meer

Beata Bruggeman-Sekowska   Het Estse volk vocht tussen 1917 en 1920 voor zijn onafhankelijkheid van het Russische Rijk. Na de chaos van de Eerste Wereldoorlog en de ineenstorting van het Russische Rijk riep Estland op 23 februari 1918 in Pärnu zijn onafhankelijkheid uit, met het manifest dat de volgende dag, 24 februari, in Tallinn werd […]

Lees meer

Boeksignalement van Emmanuel Waegemans, Samizdat. Geschiedenis van de Russische ondergrondse (Antwerpen, 2024) 256 pp.   door Patrick van Schie   Direct nadat de communisten in Rusland in oktober/november 1917 hun staatsgreep pleegden stelden zij censuur in. Niet alleen kranten en politieke berichten maar alle publicaties werden onder controle van de communistische partij gebracht. De Russische […]

Lees meer

Boeksignalement van Alan Philps: The Red Hotel   door Patrick van Schie   Mr. Jones In de film “Mr. Jones” uit 2019 figureert het Metropol Hotel in Moskou als broeinest van desinformatie in de vroege jaren dertig van de twintigste eeuw. Jones is een zojuist werkloos geraakte Britse journalist die er prat op gaat Hitler […]

Lees meer

Beata Bruggeman-Sekowska In de zomer van 1968 maakte Tsjechoslowakije een opmerkelijke periode van politieke liberalisering door, bekend als de Praagse Lente. Deze werd geïnitieerd onder leiding van Alexander Dubček, die op 5 januari 1968 werd gekozen tot eerste secretaris van de Communistische Partij van Tsjechoslowakije (KSČ). De hervormingen hadden tot doel een “socialisme met een […]

Lees meer

Beata Bruggeman-Sekowska Veertig jaar zijn verstreken sinds de dood van Enver Hoxha (11 april 1985, in Tirana, 76 jaar oud). Meer dan vier decennia regeerde hij Albanië met ijzeren hand, waarbij hij het land van de rest van de wereld isoleerde, strikte ideologische controle oplegde en Albanië in extreme armoede stortte. Zijn 40-jarige bewind maakte […]

Lees meer

door Patrick van Schie   Op 1 augustus 1975 kwamen leiders van 35 staten – uit Europa plus de Verenigde Staten en Canada – bijeen in de nieuwe modernistische Finlandia Hall te Helsinki. Zij zetten daar hun handtekening onder een overeenkomst van ongeveer 22.000 woorden, de Slotakte van Helsinki. Deze Slotakte zou nieuwe, betere verhoudingen […]

Lees meer

Boeksignalement door Patrick van Schie   Aan de overzichtswerken over het communisme is afgelopen jaar een fraai boek toegevoegd door de Amerikaanse historicus Sean McMeekin: To overthrow the world. Een passende titel, want communisme betekent niet alleen revolutie – zij het nooit in de vorm van een spontane opstand maar altijd met het geweld van […]

Lees meer

Beata Bruggeman-Sekowska “Waarom zou ik nog leven? Opdat dit systeem mij langzaam en genadeloos doodt? Dan is het beter om er meteen een einde aan te maken… Hier zal nooit vrijheid zijn. Zelfs het woord vrijheid is verboden.” Dit waren de laatste gedachten van Romas Kalanta, een 19-jarige leerling van de avondschool uit Vilijampolė, Litouwen, […]

Lees meer

door Patrick van Schie   In de Sovjet-Unie heerste de dictatuur van het proletariaat, in de officiële communistische lezing. Deze dictatuur heeft echter nooit bestaan, schreef de dissidente Moskouse hoogleraar Michael Voslensky die goed bekend was in de heersende kringen van de Sovjet-Unie. De heerschappij van het communisme betekende natuurlijk wel degelijk een dictatuur, maar […]

Lees meer

door Patrick van Schie   7 oktober is voor velen de datum waarop wordt stilgestaan bij de afschuwelijke aanslag van de terroristische organisatie Hamas op willekeurige burgers in Israël, die zijn vermoord, verkracht en/of ontvoerd en van wie er nog altijd naar schatting bijna 100 worden gegijzeld. Ook in Europa heeft de datum van 7 […]

Lees meer

Patrick van Schie   Een eeuw geleden, op 21 januari 1924, overleed Vladimir Iljitsj Oeljanov, bekender onder de naam Lenin. Nog altijd ligt zijn gebalsemde lichaam in het mausoleum op het Rode Plein in Moskou. Communisten vereren hem nog steeds; en niet alleen de ouderen. De Britse Marxist Student Federation (MSF) bijvoorbeeld stelt op haar […]

Lees meer