Publicaties

Bespreking van Lea Ypi, Vrij. Opgroeien aan het einde van de geschiedenis (ISBN; 9789403150017; Amsterdam, 2021) 335 blz.   Patrick van Schie   Lea Ypi is een nieuwsgierig meisje vol vragen. Dat is misschien niet zo bijzonder maar wel lastig omdat zij opgroeit in de jaren tachtig in Albanië, dat dan het meest orthodox-communistische land […]

Lees meer

Door Beata Bruggeman-Sekowska   In de Poolse hoofdstad Warschau kom je onvermijdelijk Het Marszalkowska Residentiële District (MDM) en het Plein van de Constitutie tegen, die je terugvoeren naar communistische tijden. Toen de bouw van de W-Z route in Warschau [1]in 1949 met succes was voltooid, wilden de communistische autoriteiten in de hoofdstad ook een vlaggenschip […]

Lees meer

door Beata Bruggeman-Sękowska   De Heuvel der Kruizen ligt ongeveer 20 km ten noorden van de stad Śiauliai in het noorden van Litouwen. Het is een erg indrukwekkend pelgrimsoord. Er heeft moedig vreedzaam verzet tegen Russische en Sovjet-onderdrukkers plaatsgevonden. De kruisen vormen een symbool van geloof, hoop en vrijheid. Ten tijde van de Sovjet-Unie werden […]

Lees meer

17 augustus 1962: Peter Fechter door grenstroepen DDR vermoord   Patrick van Schie   Peter Fechter bloedt dood aan de verkeerde kant van de Muur De jonge Oost-Berlijnse bouwvakker Peter Fechter raakte op een vlucht naar de vrijheid wereldberoemd. Ruim één jaar na het aanleggen van grensversperringen – op dat moment vaak nog vooral rollen […]

Lees meer

Signalement van Nausicaa Marbe, Wachten op het Westen (Amsterdam, 2022) ISBN 9789044647280   Patrick van Schie   Het IJzeren Gordijn is inmiddels meer dan dertig jaar geleden weggevallen. Wat er achter dat Gordijn gebeurde is voor de meeste West-Europeanen geschiedenis. Dat ligt anders voor die mensen in of afkomstig uit Oost-Europa die oud genoeg zijn […]

Lees meer

door Roger Moorhouse   Het is gebruikelijk 1 september [1939] te beschouwen als de begindatum van de Tweede Wereldoorlog in Europa. Maar slechts weinig in het leven is ooit in steen gehouwen. Een kniesoor kan er natuurlijk op wijzen dat de Britten en Fransen pas op 3 september de oorlog aan Duitsland verklaarden, zodat die […]

Lees meer

Patrick van Schie   65 jaar geleden vond een volksopstand tegen de communistische heerschappij plaats in Hongarije. Het was niet de eerste opstand achter het IJzeren Gordijn (in juni 1953 vond er een plaats in de DDR, in juni 1956 in de Poolse stad Poznan) maar wel de grootste. De Hongaarse opstand kwam volkomen onverwacht, […]

Lees meer

Door Beata Bruggeman-Sekowska   65 jaar geleden, op 26 juni 1956 om 6 uur ’s-ochtends, begonnen in Poznan (een stad in het westen van Polen) rellen op het fabriekencomplex van Jozef Stalin’s (of Cegielski’s) Metaal Industrieën. Ongeveer 100.000 mensen kwamen vervolgens bijeen bij het gebouw van het lokale ministerie van Publieke Veiligheid in het stadscentrum […]

Lees meer

Door Beata Bruggeman-Sekowska   Op 27 juni 1950 werd Milada Horáková door de machthebbers in het communistische Tsjechoslowakije vermoord. De 48-jarige jurist en politica werd opgehangen, nadat zij werd beschuldigd van samenzwering en verraad, een gefabriceerde aanklacht. Zij stierf na voor meer dan 13 minuten te zijn gewurgd. Haar lichamelijk overschot werd nooit gevonden. Veel […]

Lees meer

Beata Bruggeman-Sekowska   14 juni is voor Litouwen de Dag van Rouw en Hoop, alsmede de Dag van Bezetting en Genocide. Op 14 juni 1941 om 3 uur s-nachts begonnen de Sovjet-heersers met massa-arrestaties en -deportaties. Dit was de eerste golf van massa-deportaties in Litouwen door het communistisch regime. Tussen 1941 en 1953 zijn ongeveer […]

Lees meer

By Beata Bruggeman-Sekowska   4 juni is de Dag van de Vrijheid in Polen. Tijdens de parlementsverkiezingen op 4 juni 1989 koos het Poolse volk voor het Comitë van de Burgers, een Solidariteit oppositiegroep rond Lech Walesa, wat leidde tot het einde van het communistische tijdperk in Polen. Dit bracht op zijn beurt weer een […]

Lees meer

In 1891 voorspelde Eugen Richter hoe de DDR er meer dan een halve eeuw later uit zou zien   Patrick van Schie   Karl Marx en zijn volgelingen ontleedden wel (op hun wijze) de ‘kapitalistische’ maatschappij en zij voorspelden de revolutie, maar Marx en de zijnen bleven vaag over hoe de ‘socialistische’ maatschappij van na […]

Lees meer